Πως επηρεάζει η συναισθηματική νοημοσύνη την εκπαιδευτική πορεία των παιδιών;

Ένας σημαντικός παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει την εκπαιδευτική πορεία του ατόμου, με βασικό άξονα τις αρχές της συναισθηματικής νοημοσύνης, είναι η ψυχική υγεία των μαθητών. Πολλές φορές, υποτιμούμε να συναισθήματα των παιδιών , καθώς θεωρούμε πως τα προβλήματά τους ανάγονται σύμφωνα με το μικρό της ηλικίας τους ( deMause Lloyd- Εξέλιξη της παιδικής ηλικίας, 1974). Ωστόσο, έρευνες έχουν δείξει πως οι σχολικές επιδόσεις των μαθητών είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την ψυχολογία αυτών. Ας μην ξεχνάμε πως τα παιδιά είναι φτιαγμένα από τη φύση τους να λειτουργούν με βάση το συναίσθημα, από τη βρεφική ακόμη ηλικία.

   Ο ρόλος του μέντορα είτε αυτός είναι ο εκπαιδευτικός είτε είναι ο γονέας, επηρεάζει αναπόφευκτα την συναισθηματική εξέλιξη του ατόμου σε όλους τους τομείς της ζωής του και προφανώς και σ’ αυτόν της εκπαίδευσης. Παιδιά που έχουν μεγαλώσει σύμφωνα με τις αρχές της συναισθηματικής αγωγής, έμαθαν να χειρίζονται τα συναισθήματά τους καθώς και να λύνουν τα προβλήματά τους. Επιπλέον, απέκτησαν μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση για τον εαυτό τους διαμορφώνοντας έτσι, ένα πολύ θετικό περιβάλλον μάθησης. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις είχαμε έναν «συναισθηματικό μέντορα» , ο οποίος είχε τη δύναμη και την ικανότητα να αποδέχεται να συναισθήματα του παιδιού και να διαμορφώνει τη διαπαιδαγώγηση βάση αυτών. Σε αντίθεση με τους «αποστασιοποιημένους» ή ακόμη και με τους «παραχωρητικούς» μέντορες, στους οποίους η μη ορθή διαχείριση των συναισθημάτων δυσχεραίνει τη διαδικασία μάθησης αλλά και της κοινωνικοποίησης του παιδιού γενικότερα.

  Ο πολιτισμικός παράγοντας, ο οποίος περιλαμβάνει τις αντιλήψεις του ατόμου, τα ήθη κι έθιμά του, τον τρόπο διαπαιδαγώγησης του καθώς και τις αντιλήψεις του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο υπάγεται (κοινωνική ομάδα, χώρα προέλευσης, τόπος διαμονής, οικονομική κατάσταση κτλ) λειτουργεί ως καταλύτης στην εξελικτική πορεία του ατόμου. Παιδιά τα οποία προέρχονται από ανώτερα κοινωνικά στρώματα ή από ευκατάστατες οικογένειες, παρατηρούμε πως είναι πιο εκδηλωτικά και πιο εξωστρεφή, έχουν διαφορετικά κίνητρα κι ερεθίσματα. Το γεγονός αυτό δεν αποκλείει πως παιδιά από χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα ή από οικογένειες με χαμηλό εισόδημα δεν «αισθάνονται». Εξάλλου ο πολιτισμικός παράγοντας περιέχει πολλές μεταβλητές κι έχει να κάνει περισσότερο με την κουλτούρα διαπαιδαγώγησης της κοινωνικής ομάδες κι όχι με τις συναισθηματικές και νοητικές ικανότητες αυτής.

  Σύμφωνα με διαδεδομένες κοινωνικές αντιλήψεις, θεωρείται πως οι άνδρες διαφέρουν στη συναισθηματική ικανότητα κι έκφραση από τις γυναίκες, δεν εκφράζουν τα συναισθήματά τους, είναι περισσότερο αμυντικοί, συγκεκριμένοι κι επιφυλακτικοί. Μια τέτοια θεώρηση θα μπορούσε να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την απόδοση του ανδρικού φύλου τόσο στην εκπαιδευτική του πορεία όσο και στην επαγγελματική του μετέπειτα,  Ωστόσο, σύμφωνα με αμερικανικές έρευνες, παρατηρούμε πως και τα δύο φύλα αντιλαμβάνονται στον ίδιο βαθμό τις συναισθηματικές επιρροές και συνεπώς τα θετικά ή αρνητικά συναισθήματα. Αυτό που τους κάνει να διαφέρει είναι ο τρόπος που τα εκφράζουν κι η μέθοδος διαχείρισης που ακολουθούν, δεδομένου ότι η κοινωνία τους έχει ανάγει τη «ρετσινιά» του «σκληρού».

Παρασκευή Βόκα, Νηπιαγωγός

Leave a Reply